Βοήθεια / Φυσική δόμηση
Πότε επιλέγουμε φυσικά υλικά δόμησης;
Πότε τα φυσικά και διαπνέοντα υλικά αποτελούν σωστή επιλογή για ανακαίνιση, θερμομόνωση και διαχείριση της υγρασίας σε ένα κτίριο.
Όλοι οι οδηγοί→
Το πρόβλημα
Η επιλογή ενός υλικού δόμησης συχνά ξεκινά από μια γενική προτίμηση: να είναι φυσικό, οικολογικό ή χωρίς περιττά χημικά πρόσθετα. Αυτά είναι σημαντικά κριτήρια, αλλά δεν αρκούν. Ένα υλικό πρέπει πρώτα να ταιριάζει στο δομικό στοιχείο, στο υπόστρωμα, στην υγρασία του χώρου και στον τρόπο με τον οποίο θα χρησιμοποιηθεί το κτίριο.
Στα παλιά κτίρια το ερώτημα είναι πιο σύνθετο. Οι τοίχοι μπορεί να είναι συμπαγείς, μικτοί, πέτρινοι ή κατασκευασμένοι με διαφορετικά κονιάματα και επιχρίσματα. Μια νέα στρώση που εμποδίζει απότομα τη μεταφορά υγρασίας μπορεί να μη συνεργάζεται με την υπάρχουσα κατασκευή. Αντίθετα, ένα διαπνέον ή τριχοειδώς ενεργό σύστημα μπορεί να είναι καταλληλότερο, μόνο όμως όταν εφαρμοστεί πάνω σε σωστά προετοιμασμένο υπόστρωμα.
Υπάρχει και η καθημερινή πλευρά. Μπορεί ένα φυσικό υλικό να εφαρμοστεί σε κατοικημένο σπίτι; Αντέχει στη χρήση; Μπορούν να στερεωθούν έπιπλα; Χρειάζεται ειδικό χρώμα; Οι απαντήσεις δεν είναι ίδιες για όλα τα προϊόντα. Η έννοια «φυσικό» δεν αντικαθιστά τις τεχνικές οδηγίες ούτε τον σχεδιασμό της ολοκληρωμένης κατασκευής.
Οι συνέπειες
Όταν η επιλογή γίνεται μόνο από την ονομασία ή την εικόνα ενός προϊόντος, υπάρχει κίνδυνος να συνδυαστούν ασύμβατα υλικά. Ένα κατάλληλο μονωτικό πάνελ μπορεί να χάσει τη λειτουργία του αν καλυφθεί με ακατάλληλο, πολύ κλειστό επίχρισμα. Ένα διαπνέον σύστημα μπορεί να μην αποδώσει αν πίσω του παραμένει ενεργή διαρροή ή σαθρό υπόστρωμα. Η ποιότητα βρίσκεται στο σύνολο των στρώσεων, όχι σε ένα μεμονωμένο προϊόν.
Η λάθος εφαρμογή μπορεί να εγκλωβίσει υγρασία, να προκαλέσει αποκολλήσεις ή να μεταφέρει το πρόβλημα σε άλλο σημείο. Μπορεί επίσης να δημιουργήσει λανθασμένες προσδοκίες: κανένα υλικό δεν απομακρύνει μόνο του τους υδρατμούς που παράγονται καθημερινά σε ένα σπίτι. Η διαπνοή του τοίχου και η ανανέωση του εσωτερικού αέρα είναι διαφορετικές λειτουργίες.
Από την άλλη πλευρά, η απόρριψη των φυσικών υλικών ως ευαίσθητων ή δύσχρηστων στερεί από ένα έργο επιλογές που μπορεί να ταιριάζουν καλύτερα σε παλιές κατασκευές και σε εσωτερικούς χώρους. Το ζητούμενο δεν είναι να επιλεγεί μια κατηγορία από ιδεολογία, αλλά να χρησιμοποιηθεί εκεί όπου η φυσική της λειτουργία λύνει πραγματικό πρόβλημα.
Η λύση
Ξεκινάμε από τη διάγνωση του τοίχου. Ελέγχονται η κατασκευή, η συνοχή του υποστρώματος, η πιθανή παρουσία αλάτων, οι πηγές νερού και οι ψυχρές επιφάνειες. Αν υπάρχει διαρροή ή ανερχόμενη υγρασία, αντιμετωπίζεται πρώτα. Αν το πρόβλημα είναι κυρίως θερμικό και ο τοίχος διαθέτει διάκενο, μπορεί να αξιοποιηθεί η εμφύσηση Supafil, δηλαδή παρθένος ορυκτοβάμβακας χωρίς χημικό συνδέτη που τοποθετείται μέσα στην υπάρχουσα τοιχοποιία.
Όταν απαιτείται εσωτερική επέμβαση σε συμπαγή ή ακατάλληλη για εμφύσηση τοιχοποιία, εξετάζεται το σύστημα Muffaway. Τα επιμέρους στοιχεία του λειτουργούν μαζί: θερμομονωτικό πάνελ, κατάλληλη κόλλα ή κονίαμα, επίχρισμα και τελική βαφή. Η συνέχεια του συστήματος είναι κρίσιμη, γιατί διαφορετικό χρώμα ή αυθαίρετη αλλαγή στρώσης μπορεί να αλλάξει τη συμπεριφορά του απέναντι στην υγρασία.
Η επιλογή φυσικού υλικού δεν καταργεί τις κανονικές απαιτήσεις χρήσης. Τα βαριά αντικείμενα στερεώνονται στο φέρον υπόστρωμα με κατάλληλο μήκος στερέωσης, αφού το σύστημα έχει στεγνώσει. Οι λεπτομέρειες γύρω από κουφώματα, πρίζες, οροφές και γωνίες πρέπει να σχεδιάζονται ώστε να περιορίζονται οι θερμογέφυρες και οι ασυνέχειες.
Εξίσου σημαντικός είναι ο ελεγχόμενος αερισμός. Ένα υλικό που μπορεί να διαχειρίζεται προσωρινά υγρασία δεν αποτελεί αποθήκη υδρατμών χωρίς όριο. Η υγρασία που επιστρέφει στον χώρο πρέπει να απομακρύνεται. Ο μηχανικός αερισμός με ανάκτηση θερμότητας επιτρέπει αυτή τη διαδικασία με σταθερό τρόπο και μικρότερη ενεργειακή επιβάρυνση.
Φυσικά υλικά επιλέγουμε, λοιπόν, όταν η σύστασή τους, η διαπνοή, η τριχοειδής συμπεριφορά και η συμβατότητά τους εξυπηρετούν τη συγκεκριμένη κατασκευή. Δεν αρκεί να είναι φυσικά· πρέπει να είναι σωστά μελετημένα, σωστά τοποθετημένα και συνδεδεμένα με τη θερμομόνωση, την αεροστεγανότητα και τον αερισμό του κτιρίου.
Θέλετε να δείτε τι ισχύει στο δικό σας κτίριο;
Περιγράψτε μας τι παρατηρείτε και οργανώνουμε τον τεχνικό έλεγχο.